جزیره مرجانی خارگ حدود یک میلیون سال پیش در اثرحرکات تحتالارضی بوجود آمده است. این جزیره که حدود 35 کیلومتر از ساحل گناوه فاصله دارد، از نظر تقسیمات کشوری از توابع شهرستان بوشهر است و حدود 8 کیلومتر طول و 4 کیلومتر عرض دارد. ارتفاع جزیره از سطح دریا حدود 3 متر و آب و هوای آن مرطوب و بیشتر با بادهای شرجی همراه است. به علت نزدیکی به مناطق نفتخیز، موقعیت خوب دریایی و عمق مناسب برای پهلوگیری نفتکشهای عظیم، جزیره خارگ مناسب ترین مکان برای صدور و بارگیری نفتخام تشخیص داده شد و پس از عقد قرارداد با کنسرسیوم نفت، در سال 1337 نخستین اقدامات پروژه ساخت اسکلههای بارگیری و مخازن ذخیرهسازی نفتخام در آن آغاز گردید و اولین قطره نفتخام در سال 1340 وارد این جزیره شد. پایانه نفتی خارگ تا سال 1378 توسط شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب اداره میشد.


اسـکله شـرقی ( T )


در دهه 1330 پس از عقد قرارداد با کنسرسیوم نفت و آغاز پروژههای ساخت مخازن ذخیرهسازی نفتخام و اسکلههای بارگیری، ابتدا اسکله شرقی به شکل L ساخته شد و سپس به شکل ( T ) تکمیل گردید. این اسکله قابلیت پهلودهی هم زمان 6 نفتکش تا ظرفیت 275 هزار تن را دارد.

اسـکله غـربی (آذرپـاد)

اسکله آذرپاد در غرب جزیره و در دریا با فاصله حدود 1455 متر از ساحل با چهار پهلوگیر ساخته شده است. نفتکش های تا ظرفیت 500 هزار تن از این اسکله برای بارگیری و حمل نفت استفاده میکنند. اسکله آذرپاد مجهز به سیستم کمک ناوبری پیشرفته، سیستم اطفاء حریق خودکار و نیمه خودکار و سیستم چرخشی و گرمایشی سوخت به منظور جلوگیری از لخته شدن است. در حال حاضر این اسکله قابلیت پهلودهی 3 نفتکش با ظرفیتهای 300 هزار تا 500 هزار تن را به طور همزمان دارد.



ذخیره سازی نفت خام
از ویژگیهای مهم جزیره خارگ که آن را به عنوان محلی ممتاز برای ذخیرهسازی و صادرات نفت خام تبدیل کرده، وجود ارتفاعات مناسب برای احداث مخازن نفت خام و همچنین نزدیکی به مناطق نفتخیز جنوب است.
در منطقه عملیاتی خارگ بیش از 40 مخزن ذخیرهسازی نفت خام با ظرفیت بالغ بر 20 میلیون بشکه وجود دارد که نفت خام ارسالی از مناطق نفتخیز جنوب که توسط خطوط لوله زیردریایی وارد خارگ می شود را ذخیرهسازی مینماید. در این محل ضمن ذخیرهسازی، عملیات سنجش و اندازهگیری و تفکیک انواع نفت خام برای صادرات انجام می پذیرد.