مدیریت کنترل شیرابه
هر ساله در جهان حدود 500 میلیون تن شیرابه از مواد زائد و جامد تولید می شود . چین بیشترین میزان تولیدی شیرابه به مقدار 150 میلیون تن را در جهان داراست و این کشور نزدیک به 30 % از حجم زباله های کل جهان را شامل می شود . به منظور مدیریت پسماندهای زائد جامد شهری در هر منطقه بیش از هر چیز نیاز به آمار و اطلاعات موثقی است که با استفاده از آنها بتوان با برنامه ریزی مناسب ، ضوابط و روش های اجرایی مدیریت پسماند را طراحی نمود . بررسی ها حاکی از آن است که پسماندهای شهری ایران دارای مقادیر زیادی از مواد آلی است و در نتیجه موج تولید حجم زیادی از شیرابه می شوند . در کشور ما تنها 8 درصد پسماندهای شهری بازیافت ،کمپوست و استفاده مجدد می شوند در حالیکه 92 درصد مواد زائد دفن می شوند که از این روش مدیریتی مواد زائد جامد ، حدود 25 درصد دفن اصولی و تقریبا بهداشتی است و مابقی بشکل غیربهداشتی دفن و تلنبار می باشند . بنابراین لزوم بهینه سازی برخی از مراکز دفن غیر بهداشتی کشور و رساندن سطح فعلی آن به سطح قابل قبول بین المللی از یک سو و جامع پوشی به اهداف حفظ سلامت عموم و محیط زیست از سوی دیگر از طریق کنترل شیرابه و گازهای محل دفن ایجاد می گردد .
در اغلب زمینهای دفن ، شیرابه از تجزیه مواد آلی ویا از منابع خارجی مثل زهکش آبهای سطحی ، آب باران ، آبهای زیرزمینی که وارد مواد زائد می شوند ، بوجود می آید که حاوی مواد محلول ومعلق ازجنس آلی ومعدنی می باشد . میزان تولید شیرابه در محل دفن بستگی مستقیم به رابطه موازنه آب در سلول دفن دارد که توسط روش موازنه آب ( WBM ) و مدل HELP محاسبه می شود .
طراحی سیتم جمع آوری شیرابه بستگی به نوع بستر موردنیاز ، کانال جمع آوری و زهکشی شیرابه ، جانمایی و طراحی امکانات هدایت ، جمع آوری و تصفیه مناسب شیرابه دارد . نوع بستر انتخابی بستگی به گستردگی محل دفن ، نوع مواد زائد ، مسائل و ضروریات زیست محیطی و نیز زمین شناسی و هیدرولوژی منطقه دارد . طراحی بستر برای حداقل کردن نفوذ شیرابه به داخل خاکهای زیر سطحی و حذف آلودگی آب زیرزمینی انجام می شود . بسته به نوع مواد زائد از سیستم بستر تک مرحله ای ( SLS ) برای دفن پسماندهای غیر خطرناک و غیرواکنش دهنده و غیر قابل تجزیه بیولوژیکی و از سیستم بستر مرکب تک مرحله ای ( SCLS ) برای دفن زباله های شهری و از سیستم مرکب دو مرحله ای ( DCLS ) برای دفن پسماندهی خطرناک صنعتی وبیمارستانی استفاده می شود . ستر ممکن است خاک رس متراکم ، لایه ژئو تکستایل ، HDPE و لایه زهکش با ضخامت مشخص باشد که هریک از لایه ها نقش ویژه ای را ایفا می کنند . از طرفی برای هدایت شیرابه در ته محل دفن از یک سری تراس های شیب دار با شیب 1 تا 5 درصد و کانال های زهکش با شیب 5/0 تا 5/1 درصد استفاده می شود .
از روشهای مختلفی همچون کمینه سازی شیرابه (Leachate Minimization ) تبخیر شیرابه ، گردش مجدد ، شیرابه به سلول دفن ( تصفیه در جا ) ، تصفیه شیرابه به روش های مختلف فیزیکی وشیمیایی و بیولوژیکی و تخلیه شیرابه به داخل سیستم های جمع آوری فاضلاب مطابق با استاندارد تخلیه شیرابه استفاده می شود .
شیرابه تولید شده در محل های دفن پسماند آلوده ترین سیال روی زمین شناخته شده و از دیرباز یکی از بزرگترین معضلات این مراکز به حساب می آید . در بسیاری از موارد به علت عدم وجود خاک مناسب در اطراف محل های دفن پسماند به وسیله عایق بندی کف و جداره ها با لایه ای از خاک رس میزان نفوذپذیری آن را کاهش می دهند تا از گسترش شیرابه به محیط پیرامون جلوگیری شود .
نظرات کاربران
افزودن نظر
سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی (ایمیدرو)
شرکت معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری
شرکت دانا پرداز مجازی (ویلندز)